मराठा आरक्षणाच्या मागणीसाठी मुंबईकडे निघालेले आंदोलक मनोज जरांगे पाटील यांनी बीड जिल्ह्यातील पाटोदा येथे रात्री उशिरा झालेल्या सभेत महत्त्वाची वक्तव्ये केली. उपोषणामुळे प्रकृतीवर परिणाम होत असल्याचे सांगत त्यांनी पुढील दौरा रद्द करण्याची शक्यताही व्यक्त केली. मात्र, आरक्षणाची मागणी हीच आपली प्राथमिकता असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
पाटोदा येथे रात्री सुमारे दोन वाजता झालेल्या सभेला मोठ्या संख्येने मराठा समाज बांधव आणि महिला उपस्थित होत्या. यावेळी जरांगे पाटील यांनी आपल्या आंदोलनाची भूमिका, सरकारवरील दबाव आणि समाजाला केलेले आवाहन याबाबत भाष्य केले.
मनोज जरांगे पाटील यांच्या प्रकृतीबाबत चिंता
सभेत बोलताना मनोज जरांगे पाटील यांनी उपोषणामुळे आपल्याला त्रास होत असल्याचे सांगितले. सलाईन घेतल्यानंतर काही काळ बरे वाटले, मात्र सलाईन बंद केल्यानंतर पुन्हा त्रास जाणवू लागल्याचे त्यांनी नमूद केले.
“आरक्षण महत्त्वाचे आहे, दौरा महत्त्वाचा नाही,” अशी भूमिका मनोज जरांगे पाटील यांनी मांडली.
उपोषणाच्या काळात लांबचा प्रवास करणे शक्य होत नसल्याचेही त्यांनी सांगितले. खोपोलीपर्यंत जाण्यासाठी शरीरात पुरेशी ताकद असणे आवश्यक आहे, असे ते म्हणाले. त्यामुळे पुढील दौरा रद्द करण्याचा निर्णय घ्यावा लागू शकतो, असे संकेत त्यांनी दिले.
पाटोद्यातून पुढील प्रवासाबाबत काय म्हणाले?
मनोज जरांगे पाटील यांनी पाटोद्यातून पोलिसांना माहिती देऊन मुंबईकडे जाण्याचा उल्लेख केला. मात्र, प्रकृती साथ देत नसल्यास प्रवासाचा मार्ग बदलण्याची किंवा परत अंतरवाली सराटी येथे जाण्याची शक्यताही त्यांनी व्यक्त केली.
समाजबांधवांनी आपल्या मागे मोठ्या संख्येने येऊ नये, असे आवाहन त्यांनी केले. विशेषतः प्रकृतीची स्थिती लक्षात घेता, आंदोलनात सहभागी होणाऱ्यांनी काळजी घ्यावी, असा संदेश त्यांच्या वक्तव्यातून देण्यात आला.
पश्चिम महाराष्ट्रातील आरक्षणाच्या मुद्द्यावर सवाल
पाटोदा सभेत जरांगे पाटील यांनी पश्चिम महाराष्ट्रातील फळबागांच्या मुद्द्यावरून सरकारला प्रश्न विचारला. पश्चिम महाराष्ट्रात फळबागा आहेत, असे सरकारकडून सांगितले जाते. मग त्या फळबागा ओबीसी समाजाकडे नाहीत का, असा सवाल त्यांनी उपस्थित केला.
आरक्षणाचा प्रश्न केवळ एका प्रदेशापुरता मर्यादित नसून समाजाच्या व्यापक मागण्यांशी संबंधित असल्याचे त्यांच्या वक्तव्यातून दिसून आले. मराठा समाजाच्या आरक्षणाच्या मागणीसाठी सुरू असलेल्या आंदोलनात विविध भागांतील समाजबांधव सहभागी होत असल्याचेही त्यांनी सभेत सांगितले.
सरकारवर दबाव कायम ठेवण्याचा निर्धार
मनोज जरांगे पाटील यांनी सरकारविरोधातील आपली आक्रमक भूमिका कायम ठेवली. समाजाच्या मागण्यांसाठी आपण मागे हटणार नसल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. समाजाच्या एकजुटीवर भर देताना त्यांनी उपस्थितांना संघर्ष करण्याचे आवाहन केले.
“माझा समाज कोणतेही सरकार पाडू शकतो आणि दुसरे सरकार आणू शकतो,” असे वक्तव्य त्यांनी केले. हे वक्तव्य त्यांच्या राजकीय दबावाच्या भूमिकेचा भाग म्हणून सभेत करण्यात आले.
त्यांनी समाजबांधवांना नेत्यांपेक्षा समाजाच्या प्रश्नांना महत्त्व देण्याचे आवाहन केले. आरक्षणाचा प्रश्न मार्गी लागल्यानंतरच इतर बाबींवर विचार करावा, अशी भूमिका त्यांनी मांडली.
नोंदी आणि गॅझेटच्या मुद्द्याचा उल्लेख
सभेत मनोज जरांगे पाटील यांनी आरक्षणाच्या मागणीशी संबंधित नोंदींचाही उल्लेख केला. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, ५८ लाख नोंदी मिळाल्या असून अडीच कोटी समाज आरक्षणाच्या प्रक्रियेत गेला आहे. आता गॅझेटसाठी प्रयत्न सुरू असल्याचे त्यांनी सांगितले.
तसेच, सरकारकडून काहीही निर्णय घेतला गेला तरी संबंधित नोंदी आपल्याकडे असल्याचे त्यांनी नमूद केले. या वक्तव्यांमधून आरक्षणाच्या मागणीसाठी दस्तऐवज आणि नोंदींच्या आधारे पुढील भूमिका मांडण्याचा त्यांचा प्रयत्न दिसून येतो.
मात्र, या नोंदींची अधिकृत स्थिती, त्यांचा कायदेशीर परिणाम आणि गॅझेट प्रक्रियेची सद्यस्थिती याबाबत स्वतंत्र अधिकृत माहिती या संदर्भात उपलब्ध नाही. त्यामुळे या दाव्यांकडे सभेतील वक्तव्ये म्हणून पाहणे महत्त्वाचे आहे.
फडणवीस यांच्याबाबत गंभीर आरोप
मनोज जरांगे पाटील यांनी उपमुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्याविरोधातही वक्तव्य केले. सरकारच्या भूमिकेला प्रत्युत्तर देत असल्याचे त्यांनी सांगितले. तसेच, फडणवीस यांनी आपल्याविरोधात गोळ्या घालण्याचे षड्यंत्र रचल्याचा गंभीर आरोप त्यांनी केला.
हा आरोप मनोज जरांगे पाटील यांनी केलेला दावा आहे. त्याच्या सत्यतेची स्वतंत्र पुष्टी किंवा संबंधितांकडून अधिकृत प्रतिक्रिया या संदर्भातील सामग्रीत दिलेली नाही. त्यामुळे हा आरोप निश्चित तथ्य म्हणून मांडता येत नाही.
कुटुंबाला स्वाभिमानाने जगण्याचे आवाहन
सभेत मनोज जरांगे पाटील यांनी आपल्या कुटुंबाचा आणि समाजाच्या भवितव्याचाही उल्लेख केला. समाजासाठी संघर्ष करताना आपण मागे हटणार नसल्याचे त्यांनी सांगितले. कुटुंबाला स्वाभिमानाने जगण्याचा संदेश दिल्याचेही त्यांनी नमूद केले.
“मी मरेल पण तुम्हाला मान खाली घालू देणार नाही,” अशा शब्दांत त्यांनी समाजाप्रती आपली भूमिका व्यक्त केली. तसेच, समाजाची प्रतिष्ठा कमी होऊ देऊ नका, असे आवाहन त्यांनी उपस्थितांना केले.
पुढील आंदोलनाकडे सर्वांचे लक्ष
पाटोदा येथील सभेतून मनोज जरांगे पाटील यांनी दोन मुद्दे ठळकपणे मांडले. एकीकडे आरक्षणाच्या मागणीसाठी संघर्ष सुरू ठेवण्याचा निर्धार त्यांनी व्यक्त केला. दुसरीकडे, उपोषणामुळे प्रकृतीवर होत असलेल्या परिणामांची जाणीवही त्यांनी करून दिली.
त्यामुळे पुढील प्रवास, मुंबई मोर्चाची दिशा आणि उपोषणाबाबत त्यांचा निर्णय महत्त्वाचा ठरणार आहे. दरम्यान, आरक्षणाच्या मागणीवर सरकारची पुढील भूमिका काय राहते, याकडेही मराठा समाजासह राज्याचे लक्ष लागले आहे.
