हरिहर गडावर पर्यटनासाठी प्रवेशबंदी; वनविभागाचा मोठा निर्णय

नाशिक : पावसाळ्यात निसर्गरम्य वातावरणामुळे पर्यटकांचे विशेष आकर्षण ठरणाऱ्या हरिहर गडावर पर्यटनासाठी प्रवेशबंदी करण्यात आली आहे. प्रतिकूल हवामान, सततचा पाऊस आणि गडाची अवघड चढाई लक्षात घेऊन पर्यटकांच्या सुरक्षिततेच्या दृष्टीने वनविभागाने हा निर्णय घेतला आहे. पुढील आदेश मिळेपर्यंत पर्यटकांना हरिहर गडावर जाण्यास परवानगी दिली जाणार नाही.

पावसाळा सुरू झाल्यानंतर नाशिक जिल्ह्यातील गड-किल्ले, धबधबे आणि निसर्गरम्य ठिकाणी पर्यटकांची मोठी गर्दी होते. हिरवाईने नटलेले डोंगर, ढगांनी वेढलेली शिखरे आणि पावसामुळे तयार होणारे निसर्गसौंदर्य पर्यटकांना आकर्षित करते. मात्र, याच काळात डोंगराळ भागात अपघाताचा धोका वाढतो. हरिहर गडाची चढाई तुलनेने अवघड असल्याने पावसाळ्यात परिस्थिती अधिक धोकादायक बनते.

पावसामुळे गडावरील वाटा निसरड्या

हरिहर गडावर जाणाऱ्या पायवाटा आणि दगडी भाग पावसामुळे मोठ्या प्रमाणात निसरडे होतात. पाण्यामुळे दगडांवर शेवाळ किंवा ओलावा निर्माण होऊ शकतो. अशा परिस्थितीत पाय घसरून पर्यटक पडण्याचा धोका वाढतो.

गडाची चढाई करताना अनेक ठिकाणी काळजीपूर्वक पावले टाकावी लागतात. पावसाच्या काळात दगडांवरून पाणी वाहत असल्यास चढाई आणखी कठीण होऊ शकते. त्यामुळे अनुभवी पर्यटकांनाही सावधगिरी बाळगणे आवश्यक असते.

विशेषतः गडावर प्रथमच जाणाऱ्या पर्यटकांनी हवामानाचा अंदाज न घेता किंवा परिस्थितीची माहिती न घेता चढाई करण्याचा प्रयत्न केल्यास धोका निर्माण होऊ शकतो. त्यामुळे वनविभागाने पर्यटकांच्या सुरक्षिततेला प्राधान्य देत प्रवेशबंदीचा निर्णय घेतला आहे.

अवघड चढाईमुळे धोका अधिक

हरिहर गडाची ओळख त्याच्या वैशिष्ट्यपूर्ण आणि आव्हानात्मक चढाईसाठी आहे. गडावर जाणाऱ्या मार्गातील काही भागांमध्ये काळजीपूर्वक चढावे लागते. पावसाळ्यात या मार्गावर पाणी साचणे किंवा दगड ओले होणे यामुळे चढाई अधिक कठीण होऊ शकते.

पावसात अचानक हवामान बदलल्यास दृश्यमानताही कमी होण्याची शक्यता असते. धुक्यामुळे परिसर स्पष्ट दिसत नसल्यास मार्ग शोधताना अडचण येऊ शकते. त्यामुळे अशा परिस्थितीत पर्यटकांनी साहस करण्यापेक्षा सुरक्षिततेला प्राधान्य देणे महत्त्वाचे आहे.

वनविभागाने घेतलेला प्रवेशबंदीचा निर्णय याच पार्श्वभूमीवर महत्त्वाचा मानला जात आहे.

पर्यटकांच्या सुरक्षेला वनविभागाचे प्राधान्य

पावसाळ्यात पर्यटनस्थळी होणाऱ्या दुर्घटना टाळण्यासाठी प्रशासनाकडून वेळोवेळी काही ठिकाणी प्रवेशावर निर्बंध आणले जातात. हरिहर गडाबाबतही वनविभागाने सुरक्षेच्या दृष्टीने हा निर्णय घेतला आहे.

पर्यटकांची गर्दी वाढल्यानंतर एखादी दुर्घटना घडल्यास बचावकार्य करणेही अवघड होऊ शकते. डोंगराळ आणि उंच भागात प्रतिकूल हवामानामुळे मदत पोहोचवण्यास वेळ लागू शकतो. त्यामुळे दुर्घटना घडल्यानंतर उपाययोजना करण्यापेक्षा आधीच प्रतिबंधात्मक पावले उचलणे अधिक सुरक्षित ठरते.

याच कारणामुळे हरिहर गड पर्यटन बंद ठेवण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.

पुढील आदेशापर्यंत प्रवेश बंद

वनविभागाच्या निर्णयानुसार पुढील आदेश मिळेपर्यंत पर्यटकांना हरिहर गडावर पर्यटनासाठी प्रवेश दिला जाणार नाही. त्यामुळे गडावर जाण्याचा विचार करणाऱ्या पर्यटकांनी प्रवेशबंदीचे पालन करणे आवश्यक आहे.

पर्यटकांनी बंदी असतानाही गडावर जाण्याचा प्रयत्न करू नये, असे आवाहन करण्यात येत आहे. प्रवेशबंदीचा उद्देश पर्यटकांना त्रास देणे नसून संभाव्य दुर्घटना टाळणे हा आहे.

हवामान आणि गडावरील परिस्थितीचा आढावा घेतल्यानंतर पुढील निर्णय घेण्यात येणार आहे. त्यामुळे पर्यटकांनी अधिकृत सूचनांकडे लक्ष ठेवणे महत्त्वाचे आहे.

पावसाळ्यात साहसापेक्षा सुरक्षितता महत्त्वाची

पावसाळ्यात हरिहर गडाचे सौंदर्य पाहण्यासाठी अनेक पर्यटक उत्सुक असतात. सोशल मीडिया आणि विविध पर्यटनविषयक पोस्टमुळे गडावरील छायाचित्रे आणि व्हिडिओ मोठ्या प्रमाणात पाहिले जातात. त्यामुळे अनेकांना पावसाळ्यात गडभ्रमंती करण्याचा मोह होतो.

मात्र, निसर्गाचा आनंद घेताना सुरक्षिततेकडे दुर्लक्ष करणे धोकादायक ठरू शकते. विशेषतः निसरड्या दगडांवरून चढताना किंवा उतरताना पाय घसरण्याची शक्यता असते. पावसाचा जोर वाढल्यास परिस्थिती काही मिनिटांत बदलू शकते.

त्यामुळे प्रवेशबंदी लागू असताना पर्यटकांनी गडावर जाणे टाळावे. अधिकृत परवानगी मिळाल्यानंतरच पर्यटनाचा विचार करणे योग्य ठरेल.

त्र्यंबक वनपरिक्षेत्र अधिकाऱ्यांची माहिती

हरिहर गडावरील प्रवेशबंदीबाबत त्र्यंबकचे वनपरिक्षेत्र अधिकारी शेखर देवकर यांनी अधिक माहिती दिली आहे. पावसाळ्यातील प्रतिकूल परिस्थिती आणि गडावरील चढाईचा धोका लक्षात घेऊन पर्यटकांच्या सुरक्षेसाठी हा निर्णय घेण्यात आल्याचे सांगण्यात आले आहे.

वनविभागाकडून परिस्थितीचा आढावा घेतल्यानंतर पुढील निर्णय घेतला जाणार आहे. त्यामुळे पर्यटकांनी वनविभागाच्या सूचनांचे पालन करावे आणि प्रवेशबंदी असताना गडावर जाण्याचा प्रयत्न करू नये, असे आवाहन करण्यात येत आहे.

हरिहर गडावर जाणाऱ्या पर्यटकांनी काय लक्षात ठेवावे?

हरिहर गडावर पर्यटनासाठी प्रवेश पुन्हा सुरू झाल्यानंतरही पावसाळ्यात गडभ्रमंती करताना पर्यटकांनी काही महत्त्वाच्या बाबी लक्षात ठेवणे आवश्यक आहे.

• हवामानाची परिस्थिती तपासूनच प्रवासाचे नियोजन करावे.
• प्रशासन आणि वनविभागाच्या सूचनांचे पालन करावे.
• प्रवेशबंदी असल्यास गडावर जाण्याचा प्रयत्न करू नये.
• निसरड्या दगडांवर किंवा धोकादायक ठिकाणी सेल्फी घेणे टाळावे.
• गडावर कचरा टाकू नये आणि परिसराचे नैसर्गिक सौंदर्य जपावे.
• लहान मुले आणि ज्येष्ठ नागरिकांसोबत असल्यास विशेष काळजी घ्यावी.
• अधिकृत परवानगी मिळाल्यानंतरच सुरक्षित मार्गाने गडभ्रमंती करावी.

पावसाळी पर्यटनासाठी प्रशासनाचा सावध पवित्रा

नाशिक जिल्ह्यात पावसाळ्यात अनेक पर्यटनस्थळांवर पर्यटकांची गर्दी वाढते. धबधबे, गड-किल्ले आणि डोंगराळ भागात पावसामुळे निसर्ग अधिक खुलतो. मात्र, त्याच वेळी या भागांमध्ये धोकेही वाढतात.

हरिहर गडावरील प्रवेशबंदी हा पर्यटकांच्या सुरक्षेच्या दृष्टीने घेतलेला प्रतिबंधात्मक निर्णय आहे. हवामान सुधारल्यानंतर आणि गडावरील मार्ग सुरक्षित झाल्यानंतर प्रशासनाकडून पुढील निर्णय घेतला जाऊ शकतो.

पर्यटकांनी नियमांचे पालन करण्याचे आवाहन

एकूणच, नाशिकच्या हरिहर गडावर पावसाळ्यात पर्यटनासाठी प्रवेशबंदी करण्यात आल्याने गडभ्रमंतीचे नियोजन करणाऱ्या पर्यटकांना काही काळ प्रतीक्षा करावी लागणार आहे. पावसामुळे निसरड्या झालेल्या पायवाटा, अवघड चढाई आणि प्रतिकूल हवामानामुळे दुर्घटनेचा धोका वाढू शकतो.

पर्यटकांच्या सुरक्षिततेला प्राधान्य देत वनविभागाने घेतलेल्या या निर्णयाचे पालन करणे गरजेचे आहे. पुढील आदेश मिळेपर्यंत हरिहर गडावर जाणे टाळावे आणि प्रवेश पुन्हा सुरू झाल्याची अधिकृत माहिती मिळाल्यानंतरच पर्यटनाचे नियोजन करावे.

साहसापेक्षा सुरक्षितता महत्त्वाची, त्यामुळे पावसाळ्यात हरिहर गडाला भेट देण्याची इच्छा असली तरी प्रशासनाच्या सूचनांचे पालन करूनच पुढील निर्णय घेणे योग्य ठरेल.