नाशिकच्या अंबड परिसरात मॅट्रिमोनी ॲप फसवणूक प्रकरण समोर आल्याने खळबळ उडाली आहे. डॉक्टर असल्याचे भासवणारे बनावट प्रोफाइल तयार करून एका व्यक्तीचा विश्वास संपादन करण्यात आला. त्यानंतर वेगवेगळ्या कारणांनी पैसे घेतल्याचा आरोप आहे. या प्रकारातून तब्बल ११ लाख ८६ हजार रुपयांची आर्थिक फसवणूक झाल्याची तक्रार पोलिसांकडे करण्यात आली आहे.
या प्रकरणी अंबड पोलीस ठाण्यात चौघांविरुद्ध गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे. तक्रारीच्या आधारे पोलिसांनी तपास सुरू केला असून, बनावट प्रोफाइलपासून आर्थिक व्यवहारांपर्यंतच्या विविध बाबींची चौकशी केली जात आहे.
मॅट्रिमोनी ॲपवर डॉक्टरचे बनावट प्रोफाइल
मिळालेल्या माहितीनुसार, संबंधित व्यक्तीशी संपर्क साधण्यासाठी मॅट्रिमोनी ॲपवर डॉक्टर असल्याचे भासवणारे प्रोफाइल तयार करण्यात आले. या प्रोफाइलच्या माध्यमातून समोरच्या व्यक्तीशी संपर्क वाढवण्यात आला.
मॅट्रिमोनी ॲपवर विवाहासाठी योग्य जोडीदाराच्या शोधात असलेल्या व्यक्तीशी संवाद साधताना बनावट ओळख वापरल्याचा आरोप तक्रारीत करण्यात आला आहे. संवादाच्या माध्यमातून हळूहळू विश्वास निर्माण करण्यात आला. त्यानंतर आर्थिक व्यवहार सुरू झाल्याचे तक्रारीत नमूद आहे.
विश्वास संपादन केल्यानंतर पैशांची मागणी
ऑनलाइन संवादातून विश्वास निर्माण झाल्यानंतर वेगवेगळ्या कारणांचा आधार घेत पैसे मागण्यात आल्याचा आरोप आहे. संबंधित व्यक्तीने या मागण्यांवरून ऑनलाइन माध्यमातून रक्कम दिल्याचे सांगण्यात आले आहे.
मात्र, यानंतर फसवणुकीचा संशय निर्माण झाला. आर्थिक व्यवहारांचा आढावा घेतल्यानंतर मोठ्या रकमेची फसवणूक झाल्याचे समोर आल्याचा आरोप आहे.
एटीएम कार्डचा वापर करून खरेदी केल्याचा आरोप
या प्रकरणातील तक्रारीनुसार, केवळ ऑनलाइन पैसे घेण्यापुरता हा प्रकार मर्यादित राहिला नाही. संबंधित एटीएम कार्डचा वापर करून खरेदी करण्यात आल्याचाही आरोप करण्यात आला आहे.
याशिवाय रोख रक्कम घेतल्याचेही तक्रारीत नमूद करण्यात आले आहे. त्यामुळे ऑनलाइन व्यवहार, एटीएम कार्डचा वापर आणि रोख रक्कम अशा विविध माध्यमांतून आर्थिक नुकसान झाल्याचा आरोप आहे.
या सर्व प्रकारातून एकूण ११ लाख ८६ हजार रुपयांची आर्थिक फसवणूक झाल्याचे तक्रारीत सांगण्यात आले आहे.
अंबड पोलिसांकडून चौघांविरुद्ध गुन्हा
घटनेची तक्रार मिळाल्यानंतर अंबड पोलिसांनी चौघांविरुद्ध गुन्हा दाखल केला आहे. तक्रारीत करण्यात आलेल्या आरोपांच्या आधारे संबंधित कलमांनुसार ही कारवाई करण्यात आली आहे.
पोलिसांकडून आता या प्रकरणाचा तपास सुरू आहे. बनावट मॅट्रिमोनी प्रोफाइल कोणी तयार केले, त्यामागे कोणाचा सहभाग होता आणि आर्थिक व्यवहार कोणत्या पद्धतीने करण्यात आले, याचा तपास केला जात आहे.
तसेच एटीएम कार्डचा वापर करून करण्यात आलेल्या व्यवहारांची माहितीही तपासाचा भाग आहे. ऑनलाइन व्यवहारांशी संबंधित नोंदी आणि उपलब्ध पुराव्यांच्या आधारे प्रकरणाची चौकशी केली जात आहे.
डिजिटल माध्यमातून फसवणुकीचा धोका
मॅट्रिमोनी ॲप आणि विवाहविषयक वेबसाइटमुळे अनोळखी व्यक्तींशी संपर्क साधणे सोपे झाले आहे. मात्र, या माध्यमांचा वापर करताना प्रोफाइलवरील माहिती खरी आहे की नाही, याची खात्री करणे महत्त्वाचे ठरते.
विशेषतः समोरची व्यक्ती डॉक्टर, अभियंता, व्यावसायिक किंवा इतर प्रतिष्ठित पदावर असल्याचे सांगत असेल, तर केवळ ऑनलाइन माहितीवर विश्वास ठेवणे टाळणे आवश्यक आहे.
कारण प्रोफाइलमध्ये दिलेली माहिती आणि प्रत्यक्ष व्यक्तीची ओळख यामध्ये फरक असू शकतो. त्यामुळे वैयक्तिक संपर्क वाढण्यापूर्वी उपलब्ध माहितीची स्वतंत्रपणे पडताळणी करणे महत्त्वाचे आहे.
आर्थिक व्यवहार करताना सावधगिरी
मॅट्रिमोनी ॲपवरून ओळख झालेल्या व्यक्तीने कोणत्याही कारणासाठी पैसे मागितल्यास विशेष काळजी घेणे गरजेचे आहे. आपत्कालीन परिस्थिती, वैद्यकीय खर्च, प्रवास, व्यवसाय किंवा अन्य कारणे सांगून पैसे मागितले जाऊ शकतात.
अशा वेळी भावनिक दबावाला बळी न पडता व्यवहाराची सत्यता तपासणे आवश्यक आहे. विशेषतः मोठी रक्कम ऑनलाइन पाठवण्यापूर्वी समोरच्या व्यक्तीची ओळख आणि कारण याची स्वतंत्रपणे खात्री करावी.
बँक खाते क्रमांक, एटीएम कार्डची माहिती, पिन, ओटीपी किंवा इतर संवेदनशील आर्थिक माहिती अनोळखी व्यक्तीला देणे टाळावे.
बनावट प्रोफाइल ओळखताना काय काळजी घ्यावी?
मॅट्रिमोनी ॲपवरील प्रोफाइल पाहताना काही प्राथमिक गोष्टी तपासता येतात. प्रोफाइलमधील माहिती सातत्यपूर्ण आहे का, फोटो आणि इतर तपशील संशयास्पद आहेत का, संवादामध्ये वारंवार आर्थिक मदतीची मागणी होत आहे का, याकडे लक्ष देणे गरजेचे आहे.
समोरची व्यक्ती प्रत्यक्ष भेट टाळत असेल किंवा सतत नवीन कारणे देत असेल, तर अधिक सावध राहणे आवश्यक आहे. तसेच अतिशय कमी कालावधीत मोठा विश्वास निर्माण करण्याचा प्रयत्न होत असल्यास त्याकडेही गांभीर्याने पाहावे.
यापैकी कोणतीही बाब संशयास्पद वाटल्यास आर्थिक व्यवहार थांबवणे आणि आवश्यक असल्यास संबंधित यंत्रणांकडे तक्रार करणे योग्य ठरते.
पोलिसांचा पुढील तपास सुरू
अंबड पोलिसांकडून या प्रकरणाचा पुढील तपास सुरू आहे. बनावट प्रोफाइल तयार करण्यापासून ते पैशांच्या व्यवहारापर्यंतच्या सर्व बाबी तपासल्या जात आहेत.
या प्रकरणात चौघांविरुद्ध गुन्हा दाखल झाला असला तरी तक्रारीतील आरोपांची अंतिम सत्यता तपास आणि न्यायालयीन प्रक्रियेत निश्चित होणार आहे. त्यामुळे तपास पूर्ण होण्यापूर्वी कोणत्याही व्यक्तीला दोषी ठरवणे योग्य ठरणार नाही.
अंबड परिसरातील या घटनेमुळे ऑनलाइन मॅट्रिमोनी प्लॅटफॉर्मवरून होणाऱ्या आर्थिक फसवणुकीबाबत पुन्हा एकदा सावधगिरीचा मुद्दा समोर आला आहे. विवाहासाठी ऑनलाइन माध्यमांचा वापर करताना ओळख पडताळणी, आर्थिक व्यवहारांमध्ये दक्षता आणि वैयक्तिक माहितीची सुरक्षितता यांना प्राधान्य देणे आवश्यक आहे.
