सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या पार्श्वभूमीवर नाशिक महापालिकेने आरोग्य व्यवस्थेची तयारी अधिक मजबूत केली आहे. शहरात डेंग्यू, मलेरिया आणि स्वाईन फ्ल्यूसारख्या आजारांचा संभाव्य धोका लक्षात घेऊन प्रतिबंधात्मक उपाययोजनांना वेग देण्यात आला आहे. याच मोहिमेचा भाग म्हणून महापालिकेच्या पथकाने शहरातील तब्बल १ लाख ७० हजार घरांची तपासणी केली.
१० ते २५ ऑगस्ट या कालावधीत ही विशेष मोहीम राबवण्यात आली. महापालिकेच्या सुमारे ४०० कर्मचाऱ्यांचा समावेश असलेल्या टास्क फोर्सने घराघरात जाऊन पाहणी केली. या काळात सुमारे ६ लाख ५० हजार नागरिकांचे आरोग्य सर्वेक्षण करण्यात आले.
१ लाख ७० हजार घरांची तपासणी
नाशिकमध्ये मोठ्या संख्येने नागरिक आणि भाविक एकत्र येण्याची शक्यता लक्षात घेता सार्वजनिक आरोग्याच्या दृष्टीने खबरदारी घेतली जात आहे. त्यासाठी महापालिकेने शहरातील विविध भागांमध्ये आरोग्य सर्वेक्षण आणि डास नियंत्रणाच्या उपाययोजनांवर भर दिला आहे.
या मोहिमेत घरांमध्ये तसेच आसपासच्या परिसरात आजारांचा धोका निर्माण करणाऱ्या संभाव्य कारणांची पाहणी करण्यात आली. विशेषतः डासांची उत्पत्ती होऊ शकणाऱ्या ठिकाणांवर लक्ष केंद्रित करण्यात आले.
१,४२७ तापाचे रुग्ण आढळले
आरोग्य सर्वेक्षणादरम्यान १ हजार ४२७ तापाचे रुग्ण आढळून आले. त्यामुळे तापाच्या रुग्णांकडे विशेष लक्ष दिले जात आहे. त्याचबरोबर डेंग्यूच्या रुग्णसंख्येचाही आढावा घेण्यात आला.
यंदा नाशिक शहरात डेंग्यूचे ९६ रुग्ण आढळले आहेत. मात्र, गेल्या वर्षीच्या तुलनेत यंदा डेंग्यूच्या रुग्णसंख्येत घट झाल्याचे महापालिका प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.
सरकारी कार्यालयांमध्येही डासांची तपासणी
आता महापालिकेची प्रतिबंधात्मक मोहीम केवळ घरांपुरती मर्यादित राहणार नाही. सरकारी कार्यालयांच्या परिसरातही डासांची उत्पत्तीस्थळे शोधण्यासाठी विशेष तपासणी करण्यात येणार आहे.
आयएसपी, सीएनपी प्रेस आणि जिल्हा परिषद इमारतींच्या परिसरात डासांची उत्पत्ती होण्याची शक्यता असलेल्या ठिकाणांची पाहणी केली जाणार आहे. त्यामुळे सार्वजनिक आणि प्रशासकीय इमारतींच्या परिसरातील स्वच्छतेकडेही लक्ष दिले जाणार आहे.
तपोवनमध्ये गप्पी मासे पालन केंद्र
डासांच्या नियंत्रणासाठी महापालिकेकडून विविध उपाय केले जात आहेत. तपोवन परिसरात डासांची संख्या नियंत्रित करण्यासाठी गप्पी मासे पालन केंद्र उभारण्याची तयारी सुरू आहे.
डासांच्या अळ्यांवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी गप्पी माशांचा वापर केला जातो. त्यामुळे डासांची उत्पत्ती कमी करण्याच्या व्यापक उपाययोजनांमध्ये या केंद्राचा समावेश करण्यात येत आहे.
कचरा व्यवस्थापनावरही कारवाई
डासांच्या उत्पत्तीला कारणीभूत ठरू शकणाऱ्या अस्वच्छतेवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी कचरा व्यवस्थापनाकडेही महापालिकेने लक्ष दिले आहे. कचरा संकलनाच्या कामात निष्काळजीपणा करणाऱ्या घंटागाडी ठेकेदारांवर दंडात्मक कारवाई करण्यात आली आहे.
या प्रकरणात संबंधित ठेकेदारांना एकूण आठ लाख रुपयांचा दंड ठोठावण्यात आला आहे. याशिवाय नदीपात्रातील पानवेली हटवण्यासाठी स्वतंत्र व्यवस्था करण्यात आली आहे.
स्वाईन फ्ल्यूसाठी रुग्णालयांमध्ये विशेष कक्ष
सिंहस्थ कुंभमेळ्यासोबतच गणेशोत्सवाची पार्श्वभूमी लक्षात घेऊन स्वाईन फ्ल्यूचा संभाव्य धोकाही महापालिकेने गांभीर्याने घेतला आहे. त्यासाठी बिटको रुग्णालय आणि डॉ. जाकीर हुसेन रुग्णालयात विशेष कक्ष तयार करण्यात आले आहेत.
खासगी रुग्णालयांनाही स्वाईन फ्ल्यूच्या रुग्णांबाबत महापालिकेला माहिती देणे बंधनकारक करण्यात आले आहे. त्यामुळे संशयित किंवा आढळलेल्या रुग्णांची माहिती प्रशासनापर्यंत वेळेत पोहोचण्यास मदत होणार आहे.
सिंहस्थ कुंभमेळ्यापूर्वी आरोग्य यंत्रणा सज्ज
सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या पार्श्वभूमीवर नाशिकमध्ये सार्वजनिक आरोग्य व्यवस्थेवर मोठी जबाबदारी आहे. त्यामुळे आजारांचा प्रसार रोखण्यासाठी प्रतिबंधात्मक उपाययोजनांना महत्त्व देण्यात येत आहे.
घरांची तपासणी, नागरिकांचे आरोग्य सर्वेक्षण, डासांची उत्पत्तीस्थळे शोधणे, सरकारी कार्यालयांची पाहणी, कचरा व्यवस्थापनावर कारवाई आणि रुग्णालयांमध्ये विशेष कक्ष अशा विविध पातळ्यांवर महापालिकेची तयारी सुरू आहे.
दरम्यान, नागरिकांनी आपल्या घराच्या परिसरात पाणी साचणार नाही याची काळजी घेणे आणि स्वच्छता राखणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. महापालिकेच्या प्रतिबंधात्मक मोहिमेला नागरिकांचे सहकार्य मिळाल्यास डेंग्यू, मलेरिया आणि इतर आजारांचा धोका कमी करण्यास मदत होऊ शकते.
